Commotie rond Lelystad Airport
Samen met DGLM en externe stakeholders

In april 2019 zou Lelystad Airport opengaan voor vakantievluchten binnen Europa en andere bestemmingen rond de Middellandse Zee.

Lees verder

Hiermee – samen met Eindhoven Airport – een deel van het vliegverkeer van Schiphol overnemend. Insteek is Schiphol meer ruimte te geven voor zakelijk vliegverkeer en intercontinentale vluchten die van groot belang zijn voor de concurrentiepositie van Nederland en daarmee onze welvaart. Onder druk van actiegroepen, gemeenten en enkele provincies en door geconstateerde fouten in de MER besloot minister Van Nieuwenhuizen tot een zorgvuldige openstelling van Lelystad Airport in 2020

‘Bewoners als volwaardig gesprekspartners’

‘In maart 2017 kreeg ik de vraag mee te denken met de directie Luchtvaart, waar hard werd gewerkt aan het programma Ontwikkeling Lelystad Airport. Op basis van een kabinetsbesluit in 2009 moet Lelystad – tot nu toe vooral in gebruik voor sport- en pleziervliegers – doorgroeien naar een volwassen luchthaven met uiteindelijk 45.000 vluchten. Natúúrlijk heeft zoiets gevolgen voor de omgeving. Wettelijk is geregeld dat de overheid bij dergelijke ingrijpende maatregelen alle betrokkenen actief moet betrekken. De Alderstafel Lelystad is toen opgericht en Hans Alders hield in 2014/2015 informatiebijeenkomsten in het kerngebied rond Lelystad. Die inzet bleek echter onvoldoende te anticiperen op de enorme impact op omwonenden in een veel groter gebied dan aanvankelijk werd gedacht. Terwijl de herinrichting van het luchtruim vertraging opliep en er lange tijd onduidelijkheid was over definitieve aansluitroutes, ging IenW door met de planontwikkeling. Toen omwonenden, inmiddels georganiseerd in actiecomités, in juni 2017 werden geconfronteerd met tijdelijke aanvliegroutes die – relatief laag – over een (veel groter) gebied rond Flevoland gingen, sloegen zij massaal alarm. DCO pikte die signalen op en pleitte er vanaf dat moment voor om gemeenten en omwonenden verder van de luchthaven als volwaardig gesprekspartners te zien. IenW hanteerde te lang ‘verouderde participatievormen’ en realiseerde zich onvoldoende dat bewoners en lokale bestuurders tegenwoordig zelf ook over serieuze deskundigheid beschikken. Een ministerie kan beter niet over de hoofden van belanghebbenden besluiten nemen, maar beter samen met hen tot keuzes komen. Het is verstandig dat onze nieuwe minister Cora van Nieuwenhuizen nu heeft gekozen voor zorgvuldigheid boven snelheid. De opening van Lelystad Airport kan daardoor met meer steun plaats vinden.’

Victor Steultjens
sr. communicatieadviseur DCO

‘DCO erkende de noodzaak om breder te communiceren’

‘Het besluit van het ministerie om een Bewonersdelegatie Lelystad Airport aan te stellen, was zeer verstandig. Het gaf invulling aan de grote verontwaardiging die in juni 2017 onder partijen in Midden- en Oost-Nederland ontstond toen de aansluitroutes naar en van Lelystad Airport werden gepubliceerd. De Alderstafel Lelystad was oorspronkelijk opgezet om de consulatie voor de luchthaven Lelystad af te dekken. Maar in juni 2017 bleken er veel meer ‘gehinderden’ in een veel groter deel van Nederland te zijn dan voorzien. Door de bijzondere indeling van het Nederlandse luchtruim werden plots inwoners getroffen die nimmer betrokken waren geweest in het officiële consultatietraject. De directie Communicatie van IenW werd voor een zware klus geplaatst; een achterhoede gevecht, want imagoschade was al geleden. Met de instelling van de Bewonersdelegatie Lelystad Airport erkende het ministerie de noodzaak om onmiddellijk breder te communiceren en te consulteren onder bewoners (en overheden) rond luchtruimwijzigingen, terwijl dit wettelijk niet van het ministerie werd gevraagd. Het resultaat was positief: een grotere betrokkenheid van inwoners bij het uiteindelijke routeontwerp voor Lelystad, terwijl de routeset sterker en robuuster geworden is. Een win-win uitkomst voor alle partijen.’

Alexander ter Kuile,
voorzitter Bewonersdelegatie Lelystad Airport

Bewonersdelegatie Lelystad Airport

De Bewonersdelegatie bracht op 1 december 2017 hun advies ‘Een ander geluid’ uit aan de minister. Aansluitend hebben zij deelgenomen aan de contra-expertise bij de actualisatie van de MER. Hierover brachten zij het advies ‘m.e.r. a boire’ uit.

‘Herstellen van vertrouwen heeft grote prioriteit’

We hebben in 2017 in de Bestuursraad onderschat wat er op ons afkwam met de ontwikkeling van een geheel nieuwe luchthaven voor vakantievluchten. Te lang waren we in de veronderstelling dat een opening van Lelystad Airport zorgvuldig via de Alderstafel Lelystad kon. Bij de presentatie van de aansluitroutes in juni 2017 ontmoette IenW massale weerstand van inwoners, gemeenten en enkele provincies. In de woorden van het invloedrijke actiecomité HoogOverijssel: ‘Het kan hoger, het moet hoger’. DCO heeft in die periode veel werk verzet. Bijvoorbeeld door negen informatieavonden voor inwoners en bestuurders te organiseren. Maar ook door persoonlijk contact te leggen met alle actiegroepen van bewoners.

In september 2017 besloot de Bestuursraad meer aandacht te besteden aan de aansturing van het programma Lelystad Airport. Ik werd daar als loco-SG vanaf toen verantwoordelijk voor. Voormalig staatssecretaris Dijksma wilde in die periode bewoners uitdrukkelijker betrekken bij de zoektocht naar verbeteringen in de aansluitroutes. Door de goede contacten die DCO al had gelegd en hun verstandige advies hebben we toen Alexander ter Kuile gevraagd een delegatie van bewoners uit de verschillende betrokken provincies samen te stellen. Dat heeft goed gewerkt en niet alleen als het gaat om verbeteringen in vliegroutes. De delegatie hield ons ook een spiegel voor: op welke manier kan IenW structureel het vertrouwen in het luchtvaartbeleid terug winnen. Met de huidige programma’s Schiphol, Luchtvaartnota 2020 - 2040 en Herinrichting van het Nederlandse luchtruim voor ogen heeft dit wat mij betreft grote prioriteit.’

Jan Hendrik Dronkers,
DG Luchtvaart en Maritieme Zaken

Meer info: Ontwikkeling Lelystad Airport

DCO inzet en resultaat:

Prioriteiten in 2018

In het vervolgproces is nog een aantal belangrijke stappen te zetten om openstelling van de luchthaven voor vakantievluchten (groothandelsverkeer) op Lelystad Airport mogelijk te maken. De openstelling in 2020 is dan resultaat van een zorgvuldige planning en besluitvorming na afronding van alle procedures.

Het vervolgproces heeft 4 sporen:

  • Van Actualisatie Milieueffectrapport (MER) naar partiële herziening Luchthavenbesluit (LHB);
  • Formele vaststelling vliegroutes;
  • Voorbereidingen Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en Commandant Luchtstrijdkrachten (CLSK);
  • De verkeersverdelingsregeling tussen Schiphol en Lelystad Airport

Het vervolgproces startte op 21 februari 2018 met een aanbiedingsbrief aan de Tweede Kamer met het besluit van minister Van Nieuwenhuizen om de opening van Lelystad Airport voor vakantievluchten zorgvuldig voor te bereiden en te verplaatsen naar 2020. Een schematische weergave van het vervolgproces staat in het document Werkproces Lelystad Airport 2018-2020.

‘Bewoners en lokale bestuurders beschikken tegenwoordig zelf ook over serieuze deskundigheid’
X
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat